Biografia Krystyny Wieczorek

Krystyna Wieczorek (1937–2022)

Poetka, pisarka i twórczyni ludowa

Krystyna Wieczorek — urodzona w 1937 roku, od lat kreśliła piórem obraz swojej małej ojczyzny — ziemi piotrkowskiej. Była urodzoną gawędziarką, z zainteresowaniem słuchało się jej opowieści o historii, obyczajach, codziennym życiu na wsi.

Autorka miała wielką łatwość przelewania swoich myśli na papier, pisała odręcznie, właściwie bez skreśleń. W pracy twórczej dopingowała ją rodzina, a wnuk przepisywał rękopisy.

Droga twórcza

Zaczynała od poezji. Pierwsze utwory, jak sama wielokrotnie wspominała, napisała „z potrzeby serca i smutku na duszy” po tragicznej śmierci syna. Były to jednak próby intymne, zmagania z własną wrażliwością.

Dopiero w 1995 roku zadebiutowała na łamach kwartalnika „Siódma Prowincja”. Wydała tomiki wierszy: „Rozmyślanie” i „Wspomnienia…” W 1997 roku została wyróżniona w Ogólnopolskim Konkursie „Pamiętniki nowego pokolenia chłopów polskich”. Twórczość poetki prezentowana była w wielu pismach lokalnych oraz ogólnopolskich.

„Młyn na Stawkach”

Plastyczne opisy obrzędów i przyrody, codzienne problemy zwykłych ludzi na tle wydarzeń dziejowych pod zaborem rosyjskim i w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości, intrygująca historia miłosna — to tylko niektóre walory jej powieści. Nic dziwnego, że bywała nazywana „Reymontem w spódnicy” czy „naszą Orzeszkową”.

Losy rodziny Paszewskich opisała w wielotomowej sadze, którą tworzą: „Młyn na Stawkach”, „Młyn na Stawkach — nad Czarną” (t. 1. i 2.) i „Młyn na Stawkach — nad Czarną i Wąglanką” (t. 3.). To historia jej własnej rodziny. Burzliwe dzieje mieszkańców okolic Golesz sięgają czasów z przełomu XIX i XX w., z retrospekcjami nawiązującymi do mrocznych epizodów z powstania styczniowego.

Skarbnica ginącego świata

Jej książki to prawdziwa skarbnica wiedzy o świecie, którego prawie już nie ma. Odchodzi w zapomnienie z codziennymi rytuałami, religijnymi obrzędami, pieśniami, przyśpiewkami, a Krystyna Wieczorek próbowała go zatrzymać.

Na kartach powieści znaleźć można oryginalne przepisy kulinarne i zielarskie, można na przykład dowiedzieć się, jak zrobić kwaszony barszcz na kiełbasie czy miksturę z tłuczonych kasztanów z jagodami jałowca, która przykładano na bolące miejsca.

Poprzez dorobek literacki Krystyna Wieczorek ukazuje bogactwo zwyczajów i tradycji regionu piotrkowskiego. Ma na swoim koncie takie publikacje, jak: „Nasza tradycja — obrzędy i zwyczaje w powiecie piotrkowskim”, „Jadło piotrkowskie” oraz „Regionalne nalewki i ciasta”. Napisała również powieść historyczną o losach mieszkańców okolic Wolborza w początkach XX w. — „Ślady tamtych dni”.

Nagrody i uznanie

Artystka jest ambasadorką kultury polskiej również za granicą — należała do Stowarzyszenia Pisarzy, Dziennikarzy i Tłumaczy APAJTE z siedzibą w Paryżu. Była laureatką wielu nagród i wyróżnień.

Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis"

Przyznany w 2013 r. przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Odznaka Honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej"

Za wieloletni wkład w dokumentowanie i popularyzację kultury ludowej

Superekslibris

Przyznany w 2012 r. przez Wojewódzką i Miejską Bibliotekę Publiczną im. Marszałka Piłsudskiego w Łodzi

Ogólnopolski Konkurs „Pamiętniki nowego pokolenia chłopów polskich"

Wyróżnienie przyznane w 1997 roku

Poznaj twórczość Krystyny Wieczorek

Odkryj wielotomową sagę „Młyn na Stawkach” oraz pozostałe dzieła autorki, w których ożywa ginący świat polskiej wsi.